Blog
Dyski w genach: dlaczego każdy Beagle ma „jamniczy” kręgosłup i jak go chronić
Beagle nie wygląda jak jamnik, a mimo to dzieli z nim jedną ważną cechę genetyczną. Mutacja zwana CDDY, która przyspiesza starzenie się krążków międzykręgowych, według dostępnych danych występuje u wszystkich przebadanych psów rasy Beagle. Co to oznacza dla właściciela, dlaczego nie da się jej po prostu „wyeliminować hodowlą” i co można zrobić dla zdrowia kręgosłupa?
Czym jest CDDY
W 2017 roku zespół z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis (Brown i wsp., czasopismo PNAS) opisał przyczynę tzw. chondrodystrofii u psów. Nie chodzi o klasyczny błąd wewnątrz genu, lecz o wstawioną kopię genu FGF4 na 12. chromosomie (stąd skrót CDDY, czasami „retrogen FGF4 na CFA12”). Ta dodatkowa kopia powoduje niewielkie skrócenie kości długich kończyn, a przede wszystkim przedwczesną degenerację krążków międzykręgowych.
Badanie wykazało, że psy z tym wariantem miały znacznie większe ryzyko zachorowania na dyskopatię (IVDD) niż psy bez niego. Autorzy we wstępie wyraźnie wymieniają również Beagle wśród popularnych ras dotkniętych chondrodystrofią.
Dlaczego „każdy” Beagle
Według danych Veterinary Genetics Laboratory UC Davis (pochodzących z dużego badania Batcher i wsp., 2019, obejmującego ponad 3 000 psów z 75 ras) wariant CDDY u psów rasy Beagle miał częstotliwość 1,00. Innymi słowy: wszystkie przebadane psy Beagle niosły dwie kopie. Należy uczciwie dodać, że próba psów rasy Beagle była niewielka (12 psów w tabeli laboratorium, 29 psów w artykule przeglądowym z 2020 roku). Wynik ten jest jednak zgodny również ze starszymi badaniami: już w 1975 roku badanie Braund i wsp. zaliczyło psa rasy Beagle na podstawie budowy krążków międzykręgowych do ras chondrodystroficznych.
Dlaczego nie badać? Laboratorium UC Davis u ras, u których wariant CDDY jest utrwalony (występuje u 100% populacji), nie zaleca testu genetycznego. Wynik jest z góry znany, a w ramach rasy nie można prowadzić selekcji przeciwko tej cesze bez ryzyka zniszczenia puli genowej.
Co dzieje się w dysku
Zdrowy dysk ma galaretowate jądro, które działa jak amortyzator. U psów z CDDY jądro to ulega zmianom i stopniowo wapnieje, i to już bardzo wcześnie: u psów z dwiema kopiami CDDY zmiany opisano we wszystkich dyskach już w wieku 10 tygodni. Taki zmieniony dysk może pęknąć i wypaść do kanału kręgowego, gdzie uciska na rdzeń kręgowy.
Ważne jest jednak, aby wiedzieć, że posiadanie CDDY nie oznacza automatycznie wypadnięcia dysku. Według laboratorium UC Davis o tym, czy dany dysk wypadnie, decyduje szereg innych czynników (kondycja, waga, biomechanika ruchu). Większość Beagle przeżywa pełnowartościowe życie bez jakichkolwiek problemów z kręgosłupem.
Objawy, których nie należy lekceważyć
Przepuklina dysku może objawiać się dyskretnie, ale także nagłym paraliżem. Zwracaj szczególną uwagę na:
Ból pleców lub szyi: pies garbi się, trzęsie, piszczy przy podnoszeniu lub dotyku w okolicach grzbietu.
Zmianę chęci do ruchu: niechęć do wskakiwania na kanapę, wsiadania do samochodu lub chodzenia po schodach.
Objawy neurologiczne: chwiejny chód, podwijanie łap (stawianie ich na grzbietowej stronie) lub powłóczenie tylnymi łapami.
Utratę kontroli: w ciężkich przypadkach dochodzi do paraliżu kończyn lub utraty kontroli nad oddawaniem moczu i kału.
Paraliż lub nagłe pogorszenie chodu to stan nagły: z weterynarzem należy skontaktować się natychmiast, a nie za kilka dni. Przy wczesnej interwencji szansa na powrót do normalnego poruszania się jest znacznie wyższa.
Co możemy zrobić my
Genetyki Beagle nie zmienimy, ale możemy ułatwić życie dyskom międzykręgowym. Poniższe punkty przedstawiają sprawdzone środki zapobiegawcze:
Szczupła sylwetka. Każdy dodatkowy kilogram niepotrzebnie obciąża kręgosłup. U Beagle, który ma opinię nienasyconego łasucha, utrzymanie optymalnej wagi jest kluczowym filarem zdrowia.
Regularny ruch i dobra kondycja. Brytyjska ankieta internetowa z udziałem ponad 2 000 jamników (DachsLife 2015, Packer i wsp., 2016) wykazała, że psy mające ponad godzinę ruchu dziennie miały mniejsze ryzyko IVDD, a psy z mniej niż pół godziną — większe. Wniosek jest jasny: aktywny pies z silnym gorsetem mięśniowym znacznie lepiej znosi obciążenie kręgosłupa.
Skakanie: rozsądnie, bez przesady. Wspomniane badanie DachsLife wykazało również ciekawą rzecz – jamniki, którym właściciele nie pozwalali wskakiwać na meble, częściej cierpiały na IVDD niż te, którym na to pozwalano (autorzy zwracają uwagę na odwróconą przyczynowość: właściciel często zabrania skakania dopiero po pojawieniu się pierwszych problemów). Rozsądnym kompromisem jest niezabranianie psu normalnego, naturalnego ruchu, ale oszczędzanie mu powtarzających się, twardych lądowań z dużej wysokości – na przykład przy wsiadaniu do bagażnika samochodu, gdzie świetnie sprawdzi się rampa lub wsadzenie psa.
Uważność. Zmiana sposobu chodu lub nagła niechęć do skakania to nie „lenistwo”, lecz sygnał ostrzegawczy organizmu.
Podsumowanie
CDDY według dostępnych danych jest u rasy Beagle cechą wpisaną w rasę, a nie wadą konkretnej hodowli. Dlatego nie ma sensu badać psów pod kątem tego wariantu ani panikować z jego powodu, warto jednak o nim wiedzieć. Zadbane, szczupłe i aktywne Beagle wraz z właścicielem, który potrafi w porę rozpoznać pierwsze objawy bólu kręgosłupa, to najlepsza ochrona przed poważniejszymi komplikacjami.
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje wizyty u lekarza weterynarii.
Źródła
Brown E. A. i in. (2017): FGF4 retrogene on CFA12 is responsible for chondrodystrophy and intervertebral disc disease in dogs. PNAS.
Veterinary Genetics Laboratory, UC Davis: Managing the Genetics of Chondrodystrophy (CDDY).
Batcher K. i in. (2019): Phenotypic Effects of FGF4 Retrogenes on Intervertebral Disc Disease in Dogs. Genes.
Frontiers in Veterinary Science (2020): Current Understanding of the Genetics of Intervertebral Disc Degeneration.
Braund K. i wsp. (1975): Morphological studies of the canine intervertebral disc. The assignment of the beagle to the achondroplastic classification. Res Vet Sci.
Packer R. M. i wsp. (2016): DachsLife 2015: an investigation of lifestyle associations with the risk of intervertebral disc disease in Dachshunds. Canine Genet Epidemiol.